اصول طراحی آکواریوم های گیاهی

 

مقدمه:

خلق یک اکو سیستم آبی زیبا و دل انگیز با رعایت اصول هنری در هنگام اجرا با تاکید بر روی طرح به منظور پیاده سازی موضوع طبیعی و تقریباً بی قاعده دشوار است. طراحان اکوسیستم آبی تنها قادر به ایجاد طرح در داخل مرزهای توانایی خود هستند.

هدف طراحان اکوسیستم های آبی مدرن تنها گردآوری مجموعه ای از گیاهان، سنگ های زیبا و چوب های تزیینی نیست. مبحث اصلی برای طراحان اکوسیستم های آبی حفظ توازن مابین پرورش و مدیریت محیط و حفظ بی قاعدگی ذاتی مناظر طبیعی است، که طراح آن را در داخل یک فضای کوچک با الهام از طبیعت ایجاد می کند. در واقع نهایت هدف طراح ایجاد یک اثر هنری چشم نواز و منحصر به فرد است. این هنر مدرن برای اولین بار توسط آقای تاکاشی آمانو از ژاپن پایه گذاری شد. چه ما علاقه به ایجاد اکوسیستم های آبی مطابق طرح های آمانو داشته باشیم و چه نداشته باشیم درک فلسفه کاری این مرد می تواند به طراح کمک نماید. برعکس تصور اکثر افراد هدف از ایجاد اکوسیستم های آبی شبیه سازی زیستگاه های زیرآب نیست، هدف بازسازی یک منظره طبیعی موجود بر روی زمین در یک اکو سیستم زیرآبی است. اگر چه به سرعت در اولین تلاش متوجه می شوید که امکان کپی نمودن دقیق و جزء به جزء تمامی اجزاء زنده یک منظره امکان پذیر نیست، دلیل آن هم به سادگی قابل درک است زیرا ما هیچگاه نمی توانیم یک محیط نامحدود طبیعی را در سیستمی محدود به نام آکواریوم جانمایی کنیم.

داشتن تانک گیاهی یا اکوسیستم های آبی (بر پایه منظره های طبیعی) چندان تفاوتی با آکواریوم های ساده ندارد. تنها وجه تمایز انتخاب بجای المان ها، گیاهان و تجهیزات است که در تعامل با دیسپلین و نگهداری صحیح، این تفاوت ها را رغم می زند. ما در اینجا در خصوص چگونگی اجرا طرح در آکواریوم و انواع سبک ها صحبت می کنیم و به حوزه های تجهیزات و نگهداری تانک نمی پردازیم. در این مقاله سعی می شود تا تمامی مطالب بر اساس آموزه های استاد آمانو در کارهایی که از خود به یادگار گذاشته پیش برده شود. اولین توصیه در خصوص آکواریوم های گیاهی عدم کاشت گیاه تا طی شدن سیکل تانک است. مطابق روشی که در اینجا بر اساس آن جلو می رویم، گیاه کاری آخرین مرحله در فرآیند راه اندازی تانک گیاهی است، شما باید ابتدا بدنه اصلی طرح و خلق منظره طبیعی مد نظر را تکمیل نمایید. نکته بعدی در این روش تاکید بر ایجاد و خلق یک منظره و یا باغ های آبی چشم نواز در آکواریوم است، از این جهت برای علاقه مندان به آکواریوم های نگهداری ماهی توصیه نمی شود به طور کلی به عنوان توصیه دوم بهتر است از نگهداری ماهی در آکواریوم های گیاهی اجتناب شود. با ظهور مخازن کوچک (که با نام تانک نانو شناخته می شوند) بسیاری از آکواریوم داران به جای راه اندازی فقط یک آکواریوم به ایجاد چندین اکوسیستم آبی طبیعی کوچک تر سوق یافته اند. این سبک به ویژه در کشورهای شرق با توجه به محدودیت شدید فضاهای زندگی امروزی، بسیار محبوب است.

تصویرسازی ذهنی:

تصویرسازی ذهنی کلید خلق یک اکوسیستم آبی است. باید ابتدا فکر کنید که دنبال خلق طرح های آرام و مسالمت آمیز یا با نشاط و سرشار از زندگی هستید؟ می خواهید چه بخشی از طبیعت را در حصار خود قرار دهید؟ آیا عکس گرفته اید یا تصویری در ذهن خود ذخیره نموده اید؟ آیا از تصاویر آکواریوم برنده جوایز الهام گرفته اید یا صرفاً قصد کپی دارید؟ یا از هر تانک یک عنصر نظر شما را جلب کرده و می خواهید با هم آنها را ترکیب نمایید تا یک آکواریوم جدید و بی همتا ایجاد کنید؟

سوالی که ممکن است در اینجا مطرح شود این است که به چه اندازه آکواریومی با توجه به طرح تان نیاز دارید؟ ابتدا شما باید تعیین نمایید که چه گونه هایی از ماهی ها و گیاهان را می خواهید انتخاب نمایید. با توجه به اندازه ماهی ها و به منظور حفظ توازن در آکواریوم گیاهی می توانید از فرمول حاصل ضرب طول در ارتفاع آکواریوم بر حسب سانتی متر و تقسیم آن به عدد 50 بهره بگیرید. در نظر داشته باشید عدد حاصله تعداد بوته ها (هر چند شاخه بسته به نوع گیاه یک بوته محسوب می شود) را به شما می دهد. پایداری آب در آکواریوم های بزرگ حقیقتاً راحت تر است. از آن سو تعویض آب در تانک های بزرگ حقیقتاً دشوار و هزینه نگهداری آن واقعاً گزاف است. پس از تصمیم گیری در خصوص ابعاد تانک می توانید وارد مرحله پیاده سازی طرح شویم.

ستون فقرات طرح:

اگر چه ممکن است در ابتدا نتوانید مجسم کنید که هارداسکیپ طرح نهایی (طرح اولیه با المان های اصلی بدون جزئیات) را در خود گنجانده باشد، ولی در عمل ستون فقرات بیشتر آکواریوم های گیاهی را تشکیل می دهد. صحبت در اینجا در خصوص سنگ ها و چوب ها است که ساختار و تاثیر مناظر را به بینندگان القاء می کنند. عناصر هارداسکیپ ثبات بصری و احساس تداوم را به شما منتقل کرده، قلمرو ماهیان و پوشش گیاهی را تعیین می کند. علاوه بر این هارداسکیپ کمک می کند تا خط راس بستر در تماس با شیشه عقبی (که هرگز نباید دیده شود) را بپوشانید. در خصوص هارداسکیپ تنها موضوع یافتن سنگ های زیبا و قطعات چوبی نیست، بلکه باید طرح نهایی را با مواد اولیه خود تصور کنید و سعی کنید که این مواد خام اولیه را به نقاط کانونی در تانک خود مبدل سازید.

نسبت های طلایی:

همه شما کم و بیش در خصوص نسبت های طلایی که در طراحی سازه های یونان باستان از این نسبت ها استفاده می شود، اطلاع دارید. یکی از ابزارهایی که در دست طراح قرار دارد استفاده از نسبت های موجود در طبیعت یا همان نسبت های طلایی است. بکارگیری الگوی نسبت طلایی (فیبوناچی) در طرح جامع اکو سیستم اّبی با حفظ بی قاعدگی طبیعی این شانس را به طراح می دهد تا بتواند تنوع گسترده ای از هارداسکیپ و زندگی گیاهی را خلق نماید. در نگاه اول طراحی اکوسیستم های آبی آسان به نظر می رسد ولی خلق یک سیستم که در عین هرج و مرج نظم در آن دیده شود نیاز به سال ها طراحی، مهارت و جزئیات پیچیده برای ایجاد صحنه ای چشم نواز دارد. نسبت های طلایی خطوط راهنمایی هستند که به ما در مورد چگونگی قرار دادن عناصر در داخل قالب طرح به شکلی که به چشم بیننده زیبا به نظر برسد و بتواند همان منظره را در ذهن شخص مجسم نماید، کمک می نماید. یکی از قانون های نسبت طلایی بدین شکل است که تصویر را در ذهن تان به نه قسمت مساوی توسط دو خط افقی و دو خط عمودی با فواصل یکسان تقسیم نمایید، در این حالت عناصر مهم طرح شما باید بر روی این خطوط و یا نقاط تقاطع آنها قرار بگیرد. 

 

 

 

 

این ایده که المان های خود را مطابق با این قانون در آکواریوم چیده و جانمایی کنیم، طرح جذاب تری را برای بیننده خلق کرده و از دید کاربر قرارگیری المان ها در نقاط تقاطع انرژی و کشش بیشتری را منتقل می سازد. هنگامی که در حال طراحی و پیاده سازی نقشه ذهنی در داخل اکو سیستم آبی طبیعی خود هستید، مهمترین جنبه این است که چگونه و به کجا نگاه بیننده خود را جلب کنید. در واقع نگاه بیننده جایی است که آکواریوم شما حول آن شکل می گیرد. هدف نهایی در خلق یک منظره طبیعی در زیرآب لذت بردن، احساس آرامش کردن و در نهایت جذاب بودن برای ببیندگان است. برای انجام این کار نیاز به یک مجموعه از قلاب ها دارید، که ما این قلاب ها را نقطه کانونی می نامیم. این نقطه جایی است که نگاه بیننده برای اولین بار بدان جا می افتد و در ادامه از این نقطه بقیه آکواریوم شما را پویش می نمایند. حال شما با استفاده از قانون نسبت های طلایی می توانید نقطه کانونی اصلی و در صورت لزوم نقطه کانونی دوم را تعیین نمایید.

 

 

 

 

همان طور که بیان شد، عملکرد نقاط کانونی جلب توجه ببینده است. شما باید این نقطه کانونی را با استفاده از بعضی روش ها برجسته نمایید. چند نکته ساده را در خصوص نقطه کانونی به یاد داشته باشید. مهمترین نکته این است که شما باید در منظره طبیعی زیرآبی خود نوعی از نقطه کانونی را داشته باشید. نداشتن نقطه کانونی به اندازه داشتن بیش از حد نقاط کانونی از نقطه نظر ببینده گان گیج کننده، استرس زا است و احساس ناخوشایندی را منتقل می کند. به یاد داشته باشید که در آکواریوم های کوچک تنها مجاز به داشتن یک نقطه کانونی اصلی هستید. هرچند در آکواریوم های بزرگ تر باید نقاط کانونی بیشتر از یکی در نظر گرفته شود ولی یکی از این نقاط باید نقطه جذاب کانونی اصلی باشد و دیگر نقاط باید تابع نقطه اصلی باشند. چگونه می توان از این تکنیک به شکل صحیح استفاده کنیم. مجدداً دو خط عمودی و دو خط افقی را مجسم نمایید، که تانک شما را به 9 قسمت مساوی تقسیم نموده اند. نقاط تقاطع این چهار خط را نقاط دلنشین در نظر گرفته و این نقاط را محل هایی برای قراردادن خصیصه های برجسته اکوسیستم آبی چشم انداز خود مانند سنگ و چوب های تزیینی لحاظ می کنیم. مشابه این طرح را برای بالای آکواریوم خود نیز لحاظ کنید تا بتوانید مختصات قرارگیری نقاط کانونی را بیابید. در واقع دیاگرام را برای قسمت جلویی و بالایی تانک در ذهن خود ترسیم نمایید. به عنوان نمونه می توانید 3/1 از فضای آکواریوم را با دو تا 3 المان اصلی و چند گونه گیاه پر کرده و 3/2 مابقی را برای شنای ماهیان خالی بگذارید (و یا بلعکس آن). به منظور حفظ توازن در آکواریوم گیاهی در حضور ماهی ها می توانید از فرمول حاصل ضرب طول در ارتفاع آکواریوم بر حسب سانتی متر و تقسیم آن به عدد 50 بهره بگیرید. در نظر داشته باشید عدد حاصله تعداد بوته ها (هر چند شاخه بسته به نوع گیاه یک بوته محسوب می شود) را به شما می دهد. تعداد نامتناهی از ترکیبات وجود دارد که می توانید با آنها بازی نموده و دست شما کاملاً باز است تا به یک نتیجه مبهوت کننده دست یابید. زمانی که مفهوم قانون نسبت طلایی را فرا بگیرید بسیار راحت می توانید نمودهای آن را در ستون فقرات طرح های طراحان بزرگ دیده و متوجه شوید که چندین بار از این نسبت ها در یک تانک استفاده شده است. می توانید در ادامه چند نمونه از آنها را ببینید.

اگر فکر می کنید کار شما در اینجا به اتمام رسیده عجله نکنید شما با قراردادن عناصر اصلی در مکان های مناسب نصف راه را رفته اید و این تکنیک به تنهایی برای داشتن یک منظره طبیعی زیرآبی در آکواریوم کافی نیست.

 

 

 

 

 

 

ایجاد حس پرسپکتیو:

ایجاد پرسپکتیو یا حس عمق در طرح می تواند یکی از بزرگ ترین چالش ها در آکواریوم باشد، در واقع یک تانک به اندازه کافی عمق ندارد که بتواند به خودی خود حس عمق را در بیننده تداعی کند. دوباره قانون نسبت های طلایی در اینجا نیز به کمک ما می آید، همانطور که قبلاً هم مطرح شد می توان از تکنیک بالا علاوه بر دید از روبرو در عمق هم بکار گرفت تا بتوان با استفاده از خطای دید حس پرسپکتیو را در اکوسیستم اّبی به بیننده منتقل نمود. رایج ترین اشتباهی که طراحان آکواریوم مرتکب می شوند این است که در هنگام جانمایی عناصر هارداسکیپ سنگ ها و چوب ها را به شکل غیر طبیعی بر روی یک خط مستقیم از چپ به راست قرار می دهند. نتیجه این امر ایجاد یک تصویر دو بعدی است. دومین اشتباه با بیشترین احتمال قراردادن تنها یک المان هارداسکیپ در تانک مستطیل شکل است. برای حل این مشکل تانک خود را به صورت لایه لایه در نظر بگیرید، که هر لایه از لایه قبلی در تانک کمی عقب تر است. با این روش هر کجا که المان های هارداسکیپ خود را قرار می دهید، گیاه کاری را در لایه متفاوت انجام دهید، تا نقاط مختلف در عمق تانک شما پوشیده شود. کار را از قسمت جلوی تانک شروع نمایید، در این لایه تمامی عناصر باید کوتاه ترین المان های موجود باشند، در لایه بعدی کمی ارتفاع را افزایش دهید، تا به انتهای تانک برسید که در واقع بلندترین المان های شما در این لایه قرار می گیرند. البته این اجبار نیست که بلندترین ها را در انتها قرار دهید ولی قانون طلایی را مد نظر داشته باشید بلندترین ها را در 3/1 انتهای تانک قرار دهید و حتماً فضایی برای دسترسی و شنای ماهیان به قسمت های عقبی تانک فراهم نمایید. تصویر زیر به خوبی این اصل را به بیننده اثبات می کند و جالب است بدانید که این چشم انداز زیبای زیرآبی تنها 25 لیتر حجم دارد. نگاه کنید که چگونه قسمت کوتاه جلویی سریعاً توجه شما را به سمت و نقطه کانونی بلندتر در قسمت سمت چپ در عقب تانک جلب می نماید و به خوبی با چیدمان مناسب حس عمق غیر واقعی را به ما منتقل می کند.

 

 

 

 

تصویر یک شاهکار دیگر جهت الگوبرداری شما عزیزان افزایش ارتفاع از دو جهت به سمت کنج های آکواریوم که چشم را ترغیب به بالا رفتن از این شیب برای کشف این مطلب که در قله چه عنصری قرار گرفته است، می کند.

 

 

 

 

تصویری که چگونگی استفاده از نسبت های طلایی را به وضوح نشان می دهد یک سوم از منظره به خوبی توسط المان های اصلی گیرا و چشم نواز پر شده  و در دو سوم باقیمانده عناصر بسیار کوتاه بوده و حس عمق و شادی و ظرافت را توامان به بیننده منتقل می کند.

 

 

 

 

حقه دیگری که در القاء حس عمق به بیننده کمک می کند ایجاد شیب مناسب در بستر است زیرا در این حالت پیش زمینه طرح بسیار کوتاه تر از پس زمینه خواهد بود. شیب دهی از انتهای چپ و راست به سمت مرکز نیز به زیبایی طرح و ایجاد حس دره در وسط آکواریوم در منظره زیرآبی تانک شما کمک می کند. روش دیگر که به ندرت دیده می شود و به تازه کارها نیز اصلاً توصیه نمی شود قراردادن المان بلند در قسمت جلوی تانک و المان های کوتاه در قسمت انتهایی تانک است. اگه این طرح با مهارت کافی پیاده سازی شود منظره حس عمق را با شدت بیشتر به بیننده القا می کند زیرا با کوچک تر شدن تمامی المان ها در قسمت انتهایی به نظر می رسد که با عقب رفتن اشیا کوچک تر و دورتر می شوند. در این نوع طرح ها به اندازه برگ ها نیز باید توجه کنید، اندازه های مختلف گونه های گیاه آنوبیاس برای دست یابی به این تاثیر عالی هستند.

 

 

 

 

در تصویر فوق چوب ها به عنوان عناصر اصلی و به منظور القاء حس جنگل به بیننده بکار گرفته شده اند. تنه درخت جلویی در قسمت های پایینی تنه به شدت گیاه کاری شده این کار باعث شده نسبت به تنه هایی که در عقب دیده می شوند، بزرگ تر به نظر برسد. این حقه زیرکانه باعث شده که بیننده احساس کند واقعاً در داخل یک جنگل قرار گرفته است. نکته دیگر که باید به آن توجه نمود نحوه و چیدمان محل قرارگیری تنه درخت ها مطابق با قانون نسبت طلایی است. در سه تصویر زیر به وضوح می توانید متوجه شوید که چگونه چشم ها و تخیل به خوبی سوق دهی می شوند.

 

 

 

 

نحوه انتخاب سنگ و چوب:

استفاده از اندازه های مختلف سنگ و چوب بجای استفاده از یک قطعه فوق العاده زیبا، بسیار مهم تر از اندیشیدن در خصوص جنس و زیبایی آنها است. یک قطعه سنگ یا چوب به تنهایی در آکواریوم مصنوعی به نظر می رسد. طبیعت به شما دیکته می کند که حداقل دو قطعه و ترجیحاً تعداد بیشتری از عناصر را در تانک قرار دهید. در واقع، به دلیل برخی دلایل غیر مانوس، چیدمان آکواریوم بهتر به چشم می آید اگر صرف نظر از نوع آنها (سنگ، تعداد گل در یه دسته و حتی تعداد میوه ها در ظرف) از تعداد قطعات ناهمگون استفاده شود. بزرگ ترین قطعه سنگ (واقعاً بزرگ) را می توان به عنوان نقطه کانونی اصلی در نظر گرفت. اگر نتوانستید یک قطعه به اندازه کافی مهم و بزرگ پیدا کنید می توانید با چسباندن چند قطعه با چین خوردگی های همراستا و دانه بندی های یکنواخت طرح مد نظر خود را خلق نمایید. قطعه دوم باید کوچک تر ولی از همان جنس قطعه اول باشد، زیرا به عنوان مکمل هارمونی قطعه کانونی اصلی به ایقای نقش می پردازد. برای قطعه سوم و یا گروهی از قطعات کوچک تر (و ترجیحاً نسبت به نقطه کانونی دوم مسطح باشد) قرارگیری در قسمت های جلویی تانک نمای زیبایی به آکواریوم شما می بخشد (مشابه اکوی صدا در داخل میکروفن). نه تنها استفاده از 3 نقطه کانونی متمایز منجر به شکل گیری یک مثلت ناهمگون می شود، بلکه در واقع قسمت اصلی از حقه ای است که ما آن را هدایت چشم می نامیم. مطالب بسیار زیادی در خصوص نحوه ترکیب بندی چیدمان به شکل مثلث، U شکل و محدب وجود دارد. ولی در اینجا به آنها نمی پردازیم، زیرا این امر مشابه نقاشی کشیدن با اعداد است هیچکس نمی خواهد که یک اثر هنری را بازآفرینی کند. در اینجا پیشنهاد تیم سرزمین سبز استفاده از نبوغ ذاتی هرشخص است تا تنوع طرح ها گسترش یافت و به سمت خاصی سوق پیدا نکند. در واقع هدف ما بیرون کشیدن حس خلاقیت مخفی در درون هر شخص است، تا هر طراح دارای اکوسیستم زیرآبی منحصر به فرد برای خودش باشد.

ساخت منظره طبیعی در زیرآب توسط شما:

حال در این مرحله که شما تمامی المان های هارداسکیپ خود را گردآوری نموده اید، باید طرح اولیه را از ذهن تان خارج کرده و به خلق ساختار آکواریوم مد نظر خود بپردازید. در ابتدا مطابق با ابعاد تانک خود با مقوا یا فوم آکواریوم را شبیه سازی نمایید. این تانک مقوایی را روی میز قرار دهید، تا دید بصری بهتری داشته باشید. خطوط مربوط به نسبت طلایی را بر روی کف آکواریوم ترسیم نمایید. حالا شروع به ساخت اسکلت منظره طبیعی خود نمایید و تمامی حالات ممکن را آزمایش نمایید. البته قبل از شروع به این هشدار توجه کنید: تعادل در عدم تعادل است. تلاش برای رسیدن به تعادل در سیستم فقط به پارامترهای آب مربوط می شود و در بقیه موارد در آکواریوم عدم تعادل اولویت دارد. در خلق منظره های زیرآبی تعادل و تقارن طبیعی نیست و به شدت مصنوعی است. به وفور در طبیعت قوانین عدم تقارن مشاهد می شود و همین امر طبیعت را زیبا ساخته است (اگر به اطلاعات بیشتری نیاز دارید نظزیه آشوب را مطالعه نمایید). به المان های خود در محیط آبی فضای مساوی تخصیص ندهید. اگر از المان ها به شکل گروهی در طرح تان استفاده می کنید حتماً از اعداد فرد 1، 3، 5 و یا 7 بهره ببرید. به جای تقارن به دنبال هارمونی بگردید.

بنابراین، بیاید طراحی را شروع کنیم! ابتدا عناصر اصلی خود را جاگذاری نمایید. آیا ارتفاع این عناصر به اندازه کافی بلند است یا نیاز به بالا بردن تکیه گاه دارید؟ به یاد داشته باشید، این عناصر نقاط کانونی اصلی طرح شما هستند و باید جلب توجه نمایند. به یاد داشته باشین که پایه یا تکیه گاه المان اصلی خود را با بستر پنهان نمایید، در واقع سنگ هنگامی که در بستر مدفون گردد، طبیعی تر به نظر می رسد. لذا هنگامی که تکیه گاه درست می کنید، ارتفاع سطح بستر را مد نظر داشته باشید. هنگامی که کارتان با اولین المان به اتمام رسید، نقطه کانونی دوم را در اطراف نقطه دوم مطابق قانون نسبت طلایی انتخاب نمایید. ارتفاع را بررسی کنید و مطمئن شوید در حدود 3/1 کوتاه تر از المان اصلی اول باشد. حال المان سوم که قطعا کوتاه تر است را نزدیک تر به شیشه جلویی تانک قرار دهید به شکلی که با دو المان دیگر تشکیل یک مثلث اریب بدهد. پس از این مرحله توقف نموده از تانک فاصله بگیرید و کلیت چیدمان را به دقت نگاه کنید. حال شما باید احساس هارمونی را در طرح تان لمس کنید. دقت نمایید چه مقدار از ارتفاع آکواریوم تان استفاده شده است. فاصله بین کف و سطحی که در آینده تا بدان سطح آب هست را مجسم نمایید، تا بتونایید از حداکثر پتانسیل موجود در فضا استفاده کنید. اکوسیستم یک منظره طبیعی زیرآبی که در آن نصف تانک از آب پر شده باشد، قطعاً جذاب نیست، زیرا حس عدم تعادل و خست را به بیننده منتقل می کند. نکته دیگری که به عنوان تجربه در اینجا برای شما مطرح می کنم این است که اگر المان های اصلی خود را به شکل صحیح جانمایی کرده باشید، باقیمانده منظره یا چشم انداز به شکل معجزه آسایی در چشم شما تداعی می شود و می دانید قرار است چه اتفاقی در آینده بیفتد. دو تصویری که در ادامه می بینید نشان می دهد زمانی که سنگ ها را به شکل صحیح چیدمان کرده اید، چه اتفاقی خواهد افتاد. چیدمان سنگ کار شده در این طرح بی شک کم نظیر است. شکل دوم تانک گیاه کاری شده را نشان می دهد و واضح است که رشد و حرس گیاهان به شکل هوشمندانه ای کنترل شده اند. گیاهان به شکل طبیعی در بین و پشت سنگ ها آشیان گرفته اند.

 

 

 

 

خب حال که از طرح فاصله گرفته اید این سوالات را از خودتان بپرسید، آیا نیازی هست به سنگ ها زاویه بیشتری بدهم؟ آیا تخت کردن سنگ ها باعث می شود طرح من جذاب تر و پویاتر به نظر برسد؟ آیا باید بستر را تقویت کنم و اصولاً چه رنگ بستری برای این طرح مناسب تر است (سنگ های کم رنگ با بستر سیاه ناسازگار است)؟ دیواره عقب آکواریوم را به چه رنگی در بیاورم؟ چه گیاهانی برای این طرح مناسب تر هستند؟ بلندترین گیاهان در کدام قسمت ها باید قرار بگیرند (کاشت گیاه شمشیری بلند در کنار المان سنگ در نقطه کانونی اصلی که قله را شبیه سازی می کند، قاعدتاً احمقانه است)؟ آیا چشم ما از جلوی تانک به قسمت عقب به واسطه طرح هدایت می شود، اگر نه چیدمان را به چه شکلی عوض کنیم؟ آیا عنصر هارد اسکیپ پیش زمینه شما هنگامی که چمن کفپوش رشد نماید، به اندازه کافی بلند است که دیده شود؟ در نهایت لازم است المانی را از مجموعه حذف نمایم تا طرح بهتر شود؟ حال دلیل اینکه چرا توصیه کردیم طرح را بیرون از آکواریوم اجرا نمایید متوجه می شوید. چه پیش می آید، اگر بخواهیم تغییرات اساسی در طرح ایجاد کنیم یا المان جدیدی را به طرح اضافه کنیم؟ چگونه می خواهید نوع بستر و اندازه آن یا تصویر پس زمینه شیشه عقبی را انتخاب نمایید، قبل از اینکه مطمئن شوید چکاری قرار است انجام دهید؟

به طرح برگردیم، لذا راحت عقب بروید طرح را بررسی کنید و اصلاحاتی را که لازم است انجام دهید، تا همه چیز درست به نظر برسد. در ادامه اصولی که توسط استاد آمانو مطرح شده است را برایتان بازگو می کنیم.

1- گیاه کاری به شکل گروهی و با استفاده از اعداد فرد انجام دهید.

2- گیاهانی با برگ های کوچک را در قسمت های مرکزی آکواریوم رو به عقب و گیاهانی با برگ های بزرگ را در گوشه ها استفاده نمایید.

3- از گیاهان قرمز در لایه میانی به دلیل القاء حس تاریکی و سنگینی استفاده نکنید.

4- قرارگیری گیاهان برگ تیره (سبز پررنگ یا قرمز) در پس زمینه و به سمت گوشه های تانک و گیاهان برگ روشن در مرکز توصیه می شود.

5- چیدمان هارداسکیپ و گیاهان باید به نحوی باشد که تضاد رنگی خوبی در همه مناطق (تیره و روشن) فراهم نماید.

6- شن های رنگ روشن تضاد خوبی با گیاهان ایجاد می کنند.

7- در طرح هایی که از سنگ استفاده می کنید حتماً از ترکیبی از سنگ های بزرگ و کوچک استفاده نمایید، تا طرح تان طبیعی به نظر برسد.

8- عموماً لبه سنگ ها باید گرد باشند.

9- سعی کنید سنگ ها را با کمک گیاهان بپوشانید حتی گاهی می توانید کاملاً سنگ را مخفی سازید.

10- ایجاد یک منظره آبی به شکلی که در قسمت های جلویی تنها ماسه بدون کاشت گیاه باشد، می تواند جایگزین خوبی برای مناظر طبیعی سنتی که در آن پیش زمینه تنها توسط گیاهان کفپوش پر می شوند باشد.

11- شیب دادن از مرکز تانک به سمت گوشه های عقبی در تانک بسیار چشم نواز است.

پس از بیان اصول، روش ها و تکنیک هایی آمانو بدان پرداخته است را بیان می کنیم:

·         از نخ کتان برای چسباندن خزه ها به تکه های چوب و سنگ استفاده نمایید.

·         خزه را بر روی لبه های سنگ کار کنید، تا ترکیبی از گیاه و منطقه فقط سنگی را شکل دهید.

·         استفاده از تنه های چوب و سنگ های بزرگ خزه بسته شده در قسمت پس زمینه توصیه می شود تا با رشد، گیاه سایه افکنده و مناطق روشن و تیره به وجود آمده کنتراست رنگی بهتری ایجاد نماید.

·         گیاه آنوبیاس را به وسیله بست های پلاستیکی به دور سنگ های خزه بسته شده بپیچانید و همیشه تمام ریشه های آنوبیاس را حرس نمایید.

·         گیاهان خانواده کریپتون را در قسمت های از بستر که عمق بیشتری دارند بکارید.

·         گیاهان ساقه دار را با توجه به ارتفاع نهایی آنها در زمان کامل شدن رشدشان به شکل صعودی از سمت جلوی تانک به سمت عقب کار کنید (گیاهان کوتاه در قسمت جلو و گیاهان بلندتر در عقب تانک).

·         حداقل در هر حفره دو تا سه شاخه از گیاهان ساقه دار را قرار دهید.

·         تانک هایی که تازه راه اندازی شده اند به مدت 3 ماه نباید حرس گردند.

·         در اولین حرس پس از رشد کامل گیاه نصف ساقه را قطع نمایید.

·         گیاه آنوبیاس و سنگ های دارای خزه در قسمت های عقبی تانک را حرس نکنید.

·         برای جداسازی و ایجاد مرز بین بستر که محل کشت گیاه است با شن های تزیینی می توانید از مقواهای پلاستیکی استفاده نمایید. پس از شیب دهی و بستر سازی اگر ارتفاع هر دو قسمت یکنواخت بود به آرامی مقوا را خارج نمایید.

·         اگر تکه های چوب و یا تنه را در قسمت های میانی تانک قرار دهید شیب دهی از سمت جلو به طرف عقب تانک راحت تر خواهد بود، زیرا جلوی حرکت بستر را می گیرند.

·         اگر در طرح بستر را از شن های تزیینی جدا نموده اید، می توایند از سنگ و چوب برای مخفی سازی خط جدایش استفاده نمایید.

·         برای طبیعی جلوه نمودن یک چشم انداز سنگ ریزه های خزه بسته شده را در اطراف سنگ بزرگ مرکزی کار نمایید.

·         قراردادن مقداری روشنایی (نه برای گیاه صرفا جهت زیبایی) در قسمت انتهای پایین آکواریوم به شکل زاویه دار به شکلی که نور به سطح آب بخورد، درخشش خاصی به طرح شما می دهد.

نکات اضافی:

در تانک های طبیعی که توسط آمانو کار شده به ندرت تصویر پس زمینه می بینید. شما هم در صورتی که متمول هستید، می توانید از تانک های مدرن و بدون درز شرکت ADA استفاده نمایید. در غیر این صورت استفاده از برچسب پس زمینه الزامی است. تنها در صورتی مجاز هستید که از برچسب پس زمینه استفاده ننمایید که تانک را در قسمت مرکزی اتاق قرار دهید که از هر دو سمت قابل دیدن است. آبی و مشکی برای برچسب پس زمینه مناسب ترین رنگ ها هستند زیرا کنتراست بی نظیری برای شما ایجاد می نمایند. و سریعاً تمرکز ببینده را معطوف اکوسیستم آبی خلاقانه شما می کند.

توجه داشته باشید که اگر آکواریوم شما حجیم و سنگین است باید فوم ضربه گیر به ابعاد کف تانک خود تهیه کرده و بین آکواریوم و پایه خود قرار دهید، تا بار به شکل یکنواخت توزیع شده و شیشه کف شما دچار مشکل نشود. و همچنین استفاده از سنگ های سنگین نیز در تانک و قراردادن آن بر روی کف شیشه به علت تمرکز بار خطرناک است، لذا تکه های شانه تخم مرغ را در زیر سنگ ها قرار دهید. نگران نباشید این تکیه گاه توسط بستر پوشانده می شوند و به زیبایی طرح شما ضربه نمی زنند.

برای افراد تازه کار توصیه تیم سرزمین سبز گیاه کاری با تراکم بالا است. هرچند از نظر هزینه برای شما این روش گران تمام می شود ولی در بلند مدت به نفع شما است. برای گیاهان ساقه دار که اکثراً در قسمت میانی طرح استفاده می شوند (گونه های ریزبرگ روتالا ایندیکا، همیانتوس، سلویانا مایاکا و آمبروسام) دو تا سه شاخه را به وسیله پنس گرفته و در داخل یک حفره قرار دهید. با اینکار شما می توانید در آینده به راحتی با حرس به آنها شکل مناسبی دهید. این گیاهان را در فاصله 2 سانتی متر از همدیگر کار نمایید و به همین منوال ادامه دهید. هر چه در ابتدا از تراکم گیاه بیشتری استفاده کنید، تانک تان سریع تر به شکل نهایی خود می رسد.

 

 

 

 

استفاده از گیاهان با اندازه برگ و رنگ های مختلف بسیار خردمندانه است. این امر به شما در ایجاد عمق و بافت کمک کرده وحس طبیعی تر بودن را به بیننده القاء می کند. هر چقدر تانک شما کوچک تر باشد باید از گیاهان با برگ های کوچک تر نیز استفاده کنید، زیرا این موضوع به شما کمک می کند تا تانک بزرگتر به نظر برسد. گیاهان قرمز رنگ دارای خصوصیات برجسته ای هستند و به ایجاد کنتراست کمک می کنند. اما هوشیار باشید زیرا آنها قابلیت تبدیل شدن به یک نقطه کانونی را دارند، و می توانند توجه بیننده را از نقطه کانونی اصلی تانک منحرف سازند.