قدم اول: طرح

انتخاب مکان مناسب برای آکواریوم

در زیر به ویژگی ها و نکاتی که در مورد مکان آکواریوم باید رعایت شود، می پردازیم:

اولین و مهمترین ویژگی: باید بدانید که آکواریوم را قرار است در چه مکانی قرار دهید، یک آکواریوم 75 گالونی (284 لیتر) واقعاً سنگین است و باید در مکانی قرار گیرد که تحمل این وزن را داشته باشد برای مثال رو کف پوش های چوبی و قدی و یا روی کانتر آشپزخانه به هیچ عنوان جای مناسبی نخواهد بود.

دومین ویژگی: مکانی را انتخاب کنید که امکان رسیدن نور خورشید به آن صفر باشد. درصورتی که آکواریوم را جلوی پنجره قرار می دهید، حتماً شیشه های آن را بپوشانید تا از رسیدن نور خورشید به آکواریوم جلوگیری کنید.

سومین ویژگی: در صورتی که تصمیم به نگهداری ماهی در تانک دارید آکواریوم را در محل های پر تردد قرار ندهید، چون ممکن است باعث ایجاد استرس در ماهی ها شود. ولی برای تانک های مرجانی این نکته اهمیت آنچنانی ندارد چرا که مرجان ها دید خوبی ندارند، در واقع آنها هیچ دیدی ندارند.

چهارمین ویژگی: توجه داشته باشین که جابه جایی مکان آکواریوم گاهاً غیر ممکن و یا خیلی مشکل می باشد پس مکانی را انتخاب کنید که دائمی باشد. حتماً پشت آکواریوم فضایی را جهت نظافت و همینطور دسترسی به پریز برق جهت وصل به دستگاه های برقی در نظر بگیرید.

برای جلوگیری از آتش سوزی و اتصال بهتر است یک خروجی GFCI در نظر گرفت. در مورد آکواریوم های خیلی بزرگ وجود یک کلید قطع کلی برق سیستم ضروری است. در صورتی که خروجی GFCI نداشته باشید، می توانید از یک محافظ برق استفاده نمایید.

 

 

 

 

بخش خارجی

در مورد بخش خارجی (نمای بیرونی آکواریوم) پایه آکواریوم مهمترین قسمت است. گاهی اوقات ممکن است در فروشگاه پایه مناسبی که با سلیقه و دکوراسیون خانگی شما مطابقت داشته باشد، پیدا نکنید و به فکر ساخت پایه با مشخصات مدنظر خود باشید. ساختن پایه مزایایی دارد که مهمترین آن امکان طراحی سامپ بزرگ تر است. اگر شرایط ساخت پایه را ندارید پیشنهاد تیم سرزمین سبز به شما این است که از فروشگاه پایه ای خریداری نمایید که سامپ بزرگتری داشته باشد. نگران رنگ پایه نباشید چون می توانید آن را به دلخواه خود رنگ آمیزی نمایید.

تاج آکواریوم که ارتفاع آن می تواند با توجه به ارتفاع اتاق متغییر باشد. برای اتاق های با ارتفاع زیاد تاج های بلند و برای اتاق های با ارتفاع کم تاج های کوتاه جذابیت بیشتری به آکواریوم شما می دهند. با این توضیحات به این نکته می رسیم که پایه و تاج مناسب آکواریوم را به صورت یک تلویزیون زیبا نشان می دهد. مسئله ای که حائز اهمیت است جنس تاج و پایه است که بهتر است از چوب یا فلز ساخته شود.

 

 

 

 

به طور کلی به جز مقوله زیبایی، تاج ها سیستم های نور را ثابت نگه داشته و مانع از پریدن ماهی ها به بیرون از آکواریوم می شوند. اگر شما وسیله ای جهت نگه داشتن سیستم نور و مانعی برای جلوگیری از پریدن ماهی ها به بیرون دارید، می توانید تاج را از  طراحی بخش خارجی حذف کنید که البته مزیت هایی را نیز خواهد داشت. به عبارتی جریان هوای آزاد ناشی از حذف تاج، موجب افزایش اکسیژن و کاهش دمای بوجود آمده از سیستم نور خواهد شد. البته در صورت وجود تاج مشکلات ذکر شده قابل بر طرف شدن است.

طراحی داخل دیوار، با قرار دادن آکواریوم توکار شما می توانید اتاقی را به آکواریوم خود اختصاص دهید. در این روش فضای بیشتری برای تجهیزات آکواریوم در اختیار دارید و همچنین زمانی که نیاز به تنهایی دارین یک مکان عالی در اختیار دارید. با قرار دادن تانک های بیشتر می توانید از این اتاق برای تکثیر مرجان و پرورش ماهی (به صورت مخفیانه البته) استفاده نمایید. این گونه آکواریوم ها زیبایی خاص خود را دارند.

 

بخش داخلی

ابتدا از کف آکواریوم شروع کنیم.

شن: اجازه دهید این مطلب را با یک پرسش شروع کنیم، عمق شن کف آکواریوم چقدر باید باشد و سایز دانه های شن نیز چگونه باید انتخاب شود؟ سوالی که در اغلب گروه ها و سایت های آکواریومی پرسیده می شود. به نوبه خود انتخاب شن کف آکواریوم مشکل است و هیچ راهی برای تشخیص درست و غلط آن وجود ندارد. از آنجایی که دکور آکواریوم امری سلیقه ای است می تواند در آکواریوم های مختلف متفاوت باشد. معمولاً عمق شن آکواریوم ها را از 1.5 سانتی متر تا 20 سانتی متر در نظر میگیرند. موارد زیر اهمیت وجود شن در آکواریوم را مشخص می کند.

- جلوه ی آکواریوم

- وجود موجودات زنده در شن که جهت بقا و مسائل زیستی ماهیان مهم است.

- برخی ماهی ها در شن ها تونل حفر می کنند و به نوعی زندگی شان وابسته به شن است.

نکته ای که لازم است در نظر بگیرید این است که خریداری شن زنده اصلا الزامی نیست. دلایل زیر این موضوع را توجیه می کند:

دلیل اول: شن های خشک نسبت به شن زنده ارزان تر است و طی مدتی که در آب بماند، زنده خواهد شد.

دلیل دوم: زمانی که سنگ ها را داخل آکواریوم قرار می دهید، بهتر است که تانک بدون آب باشد که اگر شن زنده تهیه شود این کار ممکن نخواهد بود.

گزینه ی دیگر که می توانیم از آن استفاده کنیم خالی گذاشتن کف آکواریوم است. مزیت این روش در این است که می توان خروجی پمپ را به هر سمت تنظیم کرد و نگران پخش شدن ذرات ریز شن نباشید. کف آکواریوم بعد از مدتی توسط مرجان ها و جلبک سرخ (مولد سنگ آهک) پوشیده خواهد شد و زیبایی خاص خود را خواهد داشت. اما وجود تجربه بالا و مهارت نیز در این روش لازم است.

 

 

 

 

سنگ زنده (live rock): یکی از مهم ترین قسمت های داخلی آکواریوم سنگ زنده است. سنگ های زنده زیر بنای مرجان ها می باشند و در واقع محل زندگی موجوداتی است که اساس اکوسیستم آکواریوم شما را شکل می دهد و در نهایت آکواریوم را از یک چهار دیواری شیشه ای به یک محیط زیست زیبا تبدیل خواهد کرد. سنگ زنده دارای رنگ ها، اندازه و اشکال مختلفی است. در مورد انواع سنگ های زنده مطلبی که باید گفت این است که تمامی آنها دارای حفراتی برای زندگی موجودات زنده است که در واقع ویژگی مشترک تمام سنگ های زنده است. بعضی از آنها ممکن است دارای مرجان های زنده باشند،که برخی بزرگ و برخی کوچک می باشند. در داخل آنها ممکن است موجوداتی که به اصلاح مسافرین قاچاق نامیده می شوند، زندگی کنند (مثلاً یک نوع میگو به نام ماتیس که تخریب کننده ی تپه مرجانی است) که بسیار خطرناک است و به راحتی داخل این این سنگ ها پنهان شده به آکواریوم راه پیدا کرده و موجودات دیگر را نابود خواهند کرد.

اگر تصمیم به استفاده از سنگ های زنده (live rock) در آکواریوم خود دارید به نکاتی که در ادامه به آن می پردازیم، توجه کنید. هنگام خریداری سنگ های زنده تمامی منافذ را بررسی کرده و حیوانات مضر را حذف کنید. پیدا کردن شقایق ها، کرم ها و انگل ها بعضی وقت ها نیازمند صبر و حوصله است. به همین دلیل استفاده از سنگ های خشک امن تر است. در سنگ های خشک تمامی موجودات آن از بین رفته و در واقع خطرها حذف می شوند. اما ایرادی که در استفاده از آن وجود دارد اولاً تمامی موجودات سنگ زنده اعم از مفید و غیر مفید با هم تلف می شوند. دوماً سیکل زنده شدن دوباره سنگ ها و در پی آن آماده شدن تانک طولانی خواهد بود. اما نباید از قیمت ارزان این سنگ ها هم نسبت به سنگ های زنده غافل شد.

 

 

 

 

اگر سنگ خشک در دسترس نبود و همچنان تمایل به استفاده از سنگ زنده را دارید، می توانید سنگ های زنده را به سنگ های مورد نظر(به اصطلاح سنگ های مرده) تبدیل کنید. به این صورت که ابتدا آن ها را باید تصفیه نمود. به این صورت سنگ های مرده در مخزنی با جریان و دمای مناسب قرار دهید بعد از گذشت چند ماه ذراتی داخل آن ها باقی نمی ماند و بوی نامطبوع آن نیز از بین می رود. مشخص است که این روش نیز زمان بر خواهد بود، به علاوه شما هزینه سنگ های زنده را پرداخت می کنید، اما از سنگ مرده استفاده نمی کنید.

اما یکی از بهترین روش ها استفاده از سنگ های زنده دست دوم است. این سنگ ها به صورت مستقیم از دل اقیانوس ها به تانک اصلی شما منتقل نشده است و از یک تانک به عنوان فیلتر گذر کرده است مزایای استفاده از سنگ های زنده دست دوم عبارتند از 1- قیمت کمتر نسبت به سنگ های زنده دست اول. 2- چون در آکواریوم دیگری قرار داشتند قبلاً تست شده اند و موجودات مضر آن از بین رفته اند. 3- سیکل زنده شدن سنگ های خشک و سنگ های مرده را دیگر نخواهید داشت.

چیدن سنگ ها: برای این که دکوری زیبا و طبیعی داشته باشید بهترین کار الهام گرفتن از عکس های طبیعی اقیانوس ها است، با کمی جستجو در اینترنت منظره های طبیعی زیبایی خواهید یافت که به شکل گرفتن یک ایده برای دکور در ذهن شما کمک زیادی می کند. بعد از اینکه ایده خود را ساختید زمان مراجعه به یک فروشگاه و خریداری سنگ های مورد نیاز است. توجه داشته باشید که برای هر 5 لیتر حدودا 0.5 تا 1 کیلوگرم صخره زنده نیاز دارید. این نکته را در نظر بگیرید که تا جای ممکن صخره ها را گسترش دهید تا فضای طبیعی و کافی برای رشد مرجان ها و پنهان شدن ماهی ها وجود داشته باشد. اگر سنگ هایی با حفرات بیشتر انتخاب کنید چیدن آن ها بر روی هم آسان تر خواهد بود.

ساده ترین روش برای چیدمان دکور استفاده از سنگ های خشک است. برای این کار شما می توانید سنگ ها را روی یک میز پخش کرده و یک تکه روزنامه به اندازه آکواریوم خود آماده کنید، و به راحتی می توانید دکور مورد علاقه خود را روی روزنامه بینید. در زمان چیدن دکور حتماً گردش آب را در نظر بگیرید که در همه جا به اندازه کافی وجود داشته باشد، در صورت وجود منطقه کور (جریان کافی آب وجود نداشته باشد)، در این منطقه شاهد رشد جلبک یا سیانوباکتری ها خواهید بود. چیدمان سنگ ها باید به گونه ای باشد که حلزون ها، ماهی ها و خدمه های تمیز کننده به راحتی در تمام غارها و سوراخ ها رفت و آمد کنند. سنگ ها باید به صورت تقریبی به گونه ای چیده شوند که از هرطرف به راحتی قادر به دیدن غارها و سوراخ ها باشید. بنابراین با در نظر گرفتن موارد فوق بهترین نوع چیدن سنگ های زنده ی آب شور، چیدن صخره ها در قسمت های وسط آکواریوم بدون برخورد با شیشه است. با این مدل چیدمان بهترین نوع جریان در آکواریوم وجود دارد. در موارد اضطراری (از بین رفتن ماهی- پشیمان شدن از اضافه کردن یک ماهی) می توان ماهی را به راحتی گرفت و از آکواریوم بیرون آورد. در آکواریوم های آب شور بزرگ سنگ ها باید با مواد خاصی مثل لوله های پی وی سی به هم متصل شوند.

چیدمان سنگ های زنده در آکواریوم آب شور یکی از مهم ترین قسمت ها است و گاهی چندین روز زمان می برد. اگر سنگ ها به درستی و محکم چیده نشوند ممکن است بعضی اوقات با افتادن سنگ ها آسیب زیادی به مرجان ها، شقایق ها و ماهی ها و یا حتی شیشه آکواریوم وارد شود. در ادامه چند نمونه از محبوبترین دکورها را برای شما قرار دادیم:

1- حالت جزیره ای ساده ترین دکور در آکواریوم 

 

 

 

 

2- حالت جزیره مرجانی

 

 

 

 

3- دو قله با یک کانال

 

 

 

 

4- تک قله خلیجی